Jak rozpoznaje się zespół Aspergera?

Charakterystyka zespołu Aspergera różni się w zależności od konkretnej osoby. W celu postawienia diagnozy zespołu Aspergera, musi jednak zostać wykonany pewien szereg obserwacji, na podstawie których można stwierdzić, że dana osoba może chorować na omawiany syndrom. Zazwyczaj zwraca się uwagę na uporczywe trudności w komunikacji społecznej i ograniczenia w zakresie interakcji społecznej, oraz na powtarzające się wzorce zachowań, działań i interesów, obecne już od wczesnego dzieciństwa, a intensywne do tego stopnia, że ​​ograniczają i upośledzają one codzienne funkcjonowanie danej osoby.
Czytaj więcej na temat kryteriów diagnostycznych i teorii triady upośledzeń.

Utrzymujące się trudności w komunikacji społecznej i interakcjach społecznych.

Komunikacja społeczna

Osoby z autyzmem, w tym pacjenci z zespołem Aspergera, mają znaczne trudności z interpretacją komunikatów (zarówno werbalnych, jak i niewerbalnych – takich, jak na przykład język gestów czy ton głosu). Wiele z takich osób posiada bardzo dosłowne rozumienie języka, myśląc, że ludzie zawsze mówią dokładnie to, co myślą.
Osoby z zespołem Aspergera mogą mieć trudności w rozumieniu i interpretowaniu następujących elementów komunikacji:

– wyrazy twarzy,
– ton głosu,
– żarty i sarkazm,
– niejasność przekazu, metaforyka, alegoryzacja,
– koncepcje abstrakcyjne.

Osoby z zespołem Aspergera mają na ogół dobre umiejętności językowe, ale wciąż mogą one trudno zrozumieć oczekiwania innych w ciągu rozmowy, mogą powtarzać to, co druga osoba właśnie powiedziała (nazywa się to echolalią) lub rozmawiać zbyt obszernie o swoich własnych zainteresowaniach.

W kontakcie z osobami z zespołem Aspergera często pomaga mówienie w sposób jasny i spójny oraz dawanie takim ludziom odpowiedniej ilości czasu na przetworzenie tego, co zostało właśnie do nich powiedziane.

Interakcje społeczne ludzi z zespołem Aspergera

Osoby z zespołem Aspergera często mają znaczne trudności z „odczytywaniem” innych ludzi. Dotyczy to na przykład uznawania i zrozumienia uczuć i intencji innych osób. Omawiane osoby mają także spore trudności z wyrażaniem własnych emocji. To może sprawić, że bardzo trudno będzie się im poruszać po świecie społecznym.
Osoby z zespołem Aspergera mogą:

– wydawać się być bardzo nieczuli i zdystansowani,
– poszukiwać okazji do samotnego spędzania czasu, zwłaszcza w sytuacjach stresowego przeciążenia przez innych ludzi,
– nie szukać pocieszenia płynącego od innych ludzi,
– wydawać się zachowywać „dziwnie” lub w sposób przemyślany być społecznie niewłaściwymi.

Ludziom z zespołem Aspergera może być bardzo trudno nawiązywać i utrzymywać przyjaźnie. Niektórzy ludzie mogą co prawda chcieć wchodzić w interakcje z innymi ludźmi i chcą mieć przyjaciół, ale mogą nie być pewni, jak powinni się do tego zabrać.
Czytaj więcej na temat problemów z komunikacją i interakcjami społecznymi, izolacją społeczną i trudnościami w zakresie umiejętności społecznych u osób ze zdiagnozowanym zespołem Aspergera.

Ograniczone i powtarzające się wzorce zachowań, działań i zainteresowań

Powtarzające się zachowania i rutynowe, powtarzalne procedury.
Świat może wydawać się bardzo nieprzewidywalnym i mylącym miejscem dla ludzi z zespołem Aspergera, którzy często wolą doświadczać codziennej rutyny – tak, aby dokładnie wiedzieć, co wydarzy się na następny dzień. Mogą one na przykład chcieć podróżować zawsze w ten sam sposób do i ze szkoły lub pracy, albo jeść dokładnie to samo jedzenie na śniadanie.

Bardzo ważne może być dla nich również zastosowanie pewnych określonych zasad. Dla osoby z zespołem Aspergera może być bardzo trudne, aby przyjąć inne podejście do czegoś, czego ich już kiedyś nauczono. Osoby z zespołem Aspergera czują, że „nie mają prawa” robić tego w inny sposób. Ludzie z zaburzeniami ze spektrum autyzmu mogą nie być chętni na przyjęcie jakichkolwiek zmian, ale mogą też być w stanie poradzić sobie z takimi zmianami, gdyby mogli przygotować się do nich z góry.

Wysoko skoncentrowane zainteresowania

Wiele osób z zespołem Aspergera posiada intensywne i wysoko skoncentrowane zainteresowania, często już w dość młodym wieku. Mogą one zmieniać się w czasie lub pozostawać takie same przez całe życie. Może to być wszystko: od sztuki i muzyki, do pociągu lub komputerów. Zainteresowania osób autystycznych mogą być czasami bardzo niezwykłe. Jedna osoba z autyzmem kochała na przykład zbieranie śmieci. Jej terapeuta zachęcił ją, aby ta osoba zainteresowała się recyklingiem i ochroną środowiska.

Wiele kanałów ich zainteresowania do nauki, pracy zarobkowej, wolontariatu lub inne sensowne zajęcie. Osoby z zespołem Aspergera często mówią, że dążenie do takich interesów ma podstawowe znaczenie dla ich dobra i szczęścia.

Specyficzna wrażliwość sensoryczna

U osób z zespołem Aspergera może także wystąpić nadpłata lub niedopłata wrażliwości na dźwięki, dotyk, smaki, zapachy, światła, kolory, temperaturę lub ból. Przykładowo, osoby z zespołem Aspergera mogą usłyszeć pewne dźwięki tła, które inni ludzie ignorują lub blokują, ponieważ są one nieznośnie głośne lub rozpraszające. Może to powodować u człowieka z zespołem Aspergera niepokój lub nawet ból fizyczny. Pacjenci znajdujący się w tej grupie mogą być też zafascynowani światłem lub regularnie wirującymi obiektami.

Czytaj więcej na temat powtarzalnych zachowanń oraz o rutynie przetwarzania sensorycznego u osób z zespołem Aspergera.

Różne nazwy dla zespołu Aspergera.

Z biegiem lat, różne etykiety diagnostyczne zostały wykorzystane w opisie omawianych dolegliwości, takie jak autyzm, zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD), stanu spektrum autyzmu (ASC), autyzm klasyczny, autyzm Kannera, wszechobecne zaburzenia rozwoju (PDD), autyzm wysokofunkcjonujący (HFA), zespół Aspergera i patologiczny zespół anikania (PDA). Odzwierciedla to różne instrukcje diagnostyczne i narzędzia, które były używane do leczenia tej choroby, a także obrazuje różne profile autyzmu, reprezentowane przez konkretne osoby fizyczne. Z powodu ostatnich i nadchodzących zmian w podstawowych podręcznikach diagnostycznych, najbardziej prawdopodobnym jest, że najczęściej podanym terminem diagnostycznym będzie „spektrum zaburzeń autystycznych” (ASD).

Czytaj więcej o różnych profilach diagnostycznych, zasadach i kryteriach oceny pacjentów z zespołem Aspergera.