Słowna terapia behawioralna (Verbal Behavior Therapy)

Czym jest słowna terapia behawioralna?

Słowna terapia behawioralna uczy pacjentów autystycznych komunikacji z wykorzystaniem zasad stosowanej analizy zachowania i teorii behawiorystycznych B. F. Skinnera. Zgodnie z zasadami projektu, słowna terapia behawioralna motywuje dzieci, młodzież lub osoby dorosłe z autyzmem do nauki języka poprzez połączenie słów z ich celami. Pacjent dowiaduje się na przykład, że określone słowa mogą pomóc mu w uzyskaniu żądanych przedmiotów lub innych wyników.

Terapia koncentruje się na słowach rozumianych jako zwykłe etykiety pewnych znaczeń (na przykład kot, samochód i tak dalej), a pacjent uczy się używać języka w taki sposób, aby przekazywały one pewne wnioski i idee. Ujmując to inaczej, ta interwencja terapeutyczna skupia się na zrozumieniu, dlaczego właściwie używamy słów.
W swojej książce zatytułowanej Verbal Behavior, Skinner sklasyfikował język na pewne typy, czyli „operantów”. Każdy z takich operantów ma pełnić inną funkcję. Słowna terapia behawioralna skupia się na czterech typach tekstów. Należą do nich:

– Prośba. Przykład: należy powiedzieć słowo „Ciasteczko”, aby poprosić o ciasteczko.
– Takt. Jest to komentarz używany do dzielenia się pewnymi doświadczeniami lub w celu zwrócenia czyjejś uwagi. Przykład: należy wypowiedzieć słowo „Samolot”, aby podkreślić swoje zainteresowanie samolotami.
– Słowa używane do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy do zareagowania w inny sposób. Przykład: na pytanie „Gdzie chodzisz do szkoły?” należy odpowiedzieć „Do Castle Park Elementary.
– Wyrazy dźwiękonaśladowcze. Są to powtarzające się wyrazy lub powtarzające się frazy. Przykład: na słowo wypowiadanie z intonacją pytającą (na przykład „Ciasteczko”?) należy odpowiedzieć tym samym słowem, ale wypowiedzianym w intonacji twierdzącej („Ciasteczko”). W tym przypadku ważne jest to, że uczeń musi nauczyć się naśladować terapeutę prowadzącego ćwiczenie.

Słowna terapia behawioralna rozpoczyna się od nauczania wnioskowania, jako najbardziej podstawowego typu języka. Na przykład, osoba z autyzmem dowiaduje się, że mówiąc „ciasteczko” może otrzymać „ciasteczko”. Natychmiast po tym, gdy pacjent nauczy się rozumieć znaczenie danego komunikatu, terapeuta wzmacnia taką lekcję, powtarzając dane słowa i prezentując żądany element. Terapeuta wykorzystuje następnie ponownie dane słowo w tym samym lub podobnym kontekście. Niestety, studenci często nie potrafią wypowiadać rzeczywistego słowa, aby móc otrzymać żądany przedmiot. Na początku sesji trzeba zatem po prostu zasygnalizować swoje żądanie w dowolny sposób. Już samo wskazanie na pożądany przedmiot stanowi bardzo dobry początek.

Takie strategie treningowe pomagają zrozumieć uczniowi, że za pomocą komunikowania się można osiągnąć jakieś pozytywne rezultaty. Terapeuta opiera się na zrozumieniu tego, aby pomóc uczniowi kształtować komunikację w kierunku mówienia lub pisania prawdziwych słów.

Co ważne, Verbal Behavior Therapy wykorzystuje pewną „nieomylność nauki”. Terapeuta zapewnia natychmiastowe i częste monity, aby poprawić komunikację swojego pacjenta. Te komunikaty stają się mniej inwazyjne tak szybko, jak tylko uczeń nie będzie wymagał częstego monitowania. Weźmy, na przykład, sytuację, gdy pacjent chce otrzymać ciasteczko. Terapeuta może trzymać ciastko z przodu twarzy pacjenta i powiedzieć głośno „Ciasteczko?”, aby skłonić dziecko do udzielenia odpowiedzi.

Następnie, terapeuta, w celu określenia ciasteczka, może schować przedmiot i zrobić dźwięk „c”, aby skłonić dziecko do odpowiedi. Po tym etapie, terapeuta może po prostu trzymać ciastko w linii wzroku dziecka i czekać na wypowiedzenie prośby o podanie przedmiotu. Ostatecznym celem, w tym przykładzie, jest to, by pacjent był w stanie samodzielnie wypowiedzieć słowo „ciasteczko”, gdy tylko zechce on zjeść smakołyk – bez konieczności używania żadnej podpowiedzi ze strony terapeuty.

W typowej sesji słownej terapii behawioralnej, nauczyciel zadaje pacjentowi serię pytań, które łączą w sobie łatwe i twarde zapytania. Zwiększa to częstość sukcesu terapeutycznego, jak również zmniejsza intensywność frustracji pacjenta. Idealnie byłoby, gdyby nauczyciel zmieniał sytuacje i instrukcje ich dotyczące w taki sposób, aby złapać i utrzymać zainteresowanie ucznia.

Większość programów obejmuje konieczność przeprowadzania co najmniej jednej do trzech godzin terapii tygodniowo. Bardziej intensywne programy leczenia mogą obejmować jednak o wiele więcej godzin. Ponadto, instruktorzy słownej terapii behawioralnej mogą szkolić rodziców i innych opiekunów, w celu skorzystania przez nich z zasad zachowania werbalnego w całym codziennym życiu pacjenta.

Kto odpowiada na zastosowanie słownej terapii behawioralnej?
Przeprowadzone na ten temat raporty wskazują na to, że Verbal Behavior Therapy może pomóc zarówno małym dzieciom, które dopiero zaczynają się uczyć języka, jak też starszym uczniom z opóźnionym lub nieuporządkowanym systemem językowym. Taki rodzaj terapii może także pomagać wielu dzieciom i dorosłym, którzy stosują wizualne wspomaganie komunikacji lub inne formy wspomagania komunikacyjnego.

Jaka jest historia i naukowe wsparcie dla słownej terapii behawioralnej?

Skinner opublikował swoje propozycje dotyczące zachowania werbalnego w 1957 roku, aby opisać swoją teorię dotyczącą funkcjonalnej analizy języka. W 1970 roku, analitycy zachowania, Vincent Carbone, Mark Sundberg i James Partington, zaczęli dostosowywać podejście terapeutyczne Skinnera w celu stworzenia swojego systemu słownej terapii behawioralnej. Od 1982 roku, Stowarzyszenie Behavior Analysis International, opublikowało roczną, analizę tego zagadnienia, w recenzowanym czasopiśmie „Verbal Behavior”.

Jak do tej pory, przeprowadzono wiele małych badań, wspierających efektywność zastosowania słownej terapii behawioralnej Verbal Behavior Therapy w pracy z dziećmi autystycznymi. Doktor Sundberg podsumował je w 2001 roku (aby zapoznać się z jego wnioskami, kliknij tutaj). Jednakże, przegląd literatury naukowej w 2006 roku stwierdził, że potrzebne są dalsze badania w celu potwierdzenia skuteczności opisywanej metody leczenia, oraz w celu precyzyjniejszego określenia, dla jakich pacjentów skorzystanie z tej terapii jest najbardziej prawdopodobne.

Aby uzyskać więcej informacji i zasobów związanych z autyzmem, proszę zapoznać się z naszym przeglądem leczenia, wideo-słowniczkiem, działem FAQ oraz specjalnymi działami poświęconymi charakterystyce objawów, diagnostyki, praw dziecka, zespołu Aspergera i PDD-NOS. Oferujemy również szereg zestawów narzędzi i zasobów, które są odpowiednio spakowane i przygotowane do pobrania za darmo (aby uzyskać do nich dostęp, należy kliknąć tutaj i tutaj). Należą do nich między innymi nasz zestaw studniowy dla rodzin, które mają dziecko z niedawno zdiagnozowanym autyzmem. Zgromadzenie tych zasobów stało się możliwe dzięki hojnemu wsparciu ze strony naszych rodzin, wolontariuszy i innych darczyńców, którym z tego miejsca pragniemy serdecznie podziękować.