Terapia indywidualna Floortime

Pomysł stworzenia terapii indywidualnej Floortime pochodzi od modelu rozwojowego (DIR), stworzonego przez psychiatrów dziecięcych, Stanleya Greenspana, M. D. i doktor Serenę Wieder. Podstawowym założeniem tej metody terapii jest to, że dorośli mogą pomóc dzieciom w rozwijaniu ich kręgów komunikacyjnych poprzez dopasowanie ich do ich poziomu rozwoju oraz oparcie ćwiczeń terapeutycznych na mocnych stronach danego pacjenta.

Według spostrzeżeń organizacji Greenspan, technika podejścia Floortime stawia przed dziećmi z autyzmem możliwość rozwijania się zgodnie z ich pełnym potencjałem. Dzieci mają rozwijać się tu w oparciu o to, „kim są”, zamiast w oparciu o to, co „mówi ich rozpoznanie”. Jak sama nazwa wskazuje, terapia Floortime zachęca rodziców do angażowania się w pracę z dziećmi dosłownie na ich poziomie – przez inicjowanie zabawy na podłodze. Rodziny pacjentów autystycznych mogą łączyć ten model leczenia z innymi terapiami behawioralnymi, lub wykorzystywać go jako rodzaj podejścia alternatywnego.

W terapii Floortime, terapeuci i rodzice angażują swoje dzieci poprzez takie działania, które każde dziecko lubi wykonywać. Rodzice wchodzą do danej gry wraz ze swoim dzieckiem. Są oni zgodni z rodzajem zabawy, prowadzonym przez swoje dziecko. Terapeuci uczą rodziców, jak powinni kierować swoje dzieci do coraz bardziej złożonych interakcji. Proces ten, nazywany „otwieraniem i zamykaniem koła komunikacji”, ma zasadnicze znaczenie dla podejścia Floortime.

Ogólnie rzecz biorąc, Floortime ma na celu pomoc dzieciom autystycznym w osiągnięciu sześciu etapów rozwojowych, istotnych dla ich rozwoju emocjonalnego i intelektualnego. Należą do nich:

– Rozwój samoregulacji i zainteresowania światem.
– Ćwiczenie intymności lub zaangażowania w relacjach międzyludzkich.
– Ćwiczenia z zakresu komunikacji dwukierunkowej.
– Ćwiczenia z zakresu komunikacji kompleksowej.
– Stymulowanie pomysłów emocjonalnych.
– Ćwiczenie myślenia emocjonalnego.

Należy pamiętać, że terapia Floortime nie ma na celu kierowanie mową, zachowaniami lub umiejętnościami poznawczymi dzieci autystycznych w pewnej izolacji. Ten rodzaj leczenia faktycznie odnosi się bowiem do tych obszarów, ale raczej poprzez skupienie się na rozwoju emocjonalnym.

Jak terapia metodą Floortime?

Trening prowadzony w oparciu o metodę Floortime odbywa się w spokojnym środowisku. Sesja terapeutyczna może odbywać się zatem w domu pacjenta lub w profesjonalnym otoczeniu, zaaranżowanym jak otoczenie domowe. Formalne sesje zabiegowe odbywają się w zakresie od dwóch do pięciu godzin dziennie. Obejmują one także szkolenia dla rodziców i opiekunów, a także bezpośrednie interakcje dorosłych z dzieckiem autystycznym. Terapeuci zachęcają rodziny pacjentów autystycznych do skorzystania z usług zleceniodawców Floortime także w ich codziennym życiu.

Sesje Floortime skuoione są na powrocie do odtwarzania interakcji znanych dziecku z codziennego życia. Takie podejście tworzy podstawę dla wspólnej uwagi, zaangażowania i rozwiązywania problemów. Rodzice i terapeuci pomagają dziecku utrzymywać ostrość danej interakcji oraz pomagają mu ćwiczyć abstrakcyjne, logiczne myślenie.
Przykładowo, jeśli dziecko dotyka swojego samochodu-zabawki, rodzic może dotknąć samochodzik w ten sam sposób. Aby zachęcić do dalszej interakcji, rodzic może następnie umieścić swój samochód przed ciężarówką dziecka lub dodać do zabawy jakieś elementy komunikacji językowej.

W miarę tego, jak dzieci autystyczne dojrzewają, ich terapeuci i rodzice muszą dostosować stosowane strategie terapeutyczne do rozwijających się zainteresowań dziecka, a także zapewnić mu wyższy poziom interakcji. Przykładowo, zamiast wykorzystywać w zabawie same ciężarówki, rodzice mogą zaangażować w zabawę także bardziej skomplikowane modele samolotów, a nawet różne pomysły z pewnych dziedzin naukowych, które mają szczególne znaczenie dla ich dziecka.
Jaka jest historia metody Floortime?

W 1980 roku, doktor Greenspan rozwinął swój model DIR jako terapię dla dzieci z różnymi opóźnieniami i problemami rozwojowymi. Następnie nazwał swój model DIR modelem „Floortime”. W 1998 roku, doktor Greenspan i psycholog kliniczny, Serena Wieder, Ph.D., opublikowali podręcznik na temat postępowania z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami. Książka ta wyjaśnia podejście Floorplay i dostosowuje je dla rodziców i opiekunów dzieci autystycznych. „Poprzez wykorzystanie ciekawych zainteresowań dziecka, Floortime tworzy połączenie rodzic-dziecko i wydobywa kreatywność dziecka oraz stymuluje jego ciekawość” – powiedział doktor Greenspan.

W badaniu przeprowadzonym w 2003 roku, doktor Greenspan i doktorr Weider studiowali przypadek Joey, dziecka zmagającego się z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, które spędziło trzy lata na angażowaniu się w terapię Floortime wraz ze swoim ojcem. W czasie trwania obserwacji, Joey odbywał codzienne sześć sesji Floortime. Chłopiec wykazywał stałe postępy terapeutyczne, a dwóch naukowców doszło do wniosku, że to właśnie zastosowanie u niego metody

Floortime pomogło mu osiągnąć aż takie postępy.
W 2007 roku wykonane zostało pewne badanie pilotażowe. Zostało ono przeprowadzone przez niezależnych badaczy. Badanie to również pokazało znaczne korzyści wypływające z zastosowania metody Floortime dla dzieci z autyzmem. Dwa inne badania w 2011 roku, przeprowadzone w Tajlandii, oraz jedno badanie przeprowadzone w Kanadzie, dodatkowo potwierdziło skuteczność metody Floortime w znaczącej poprawie rozwoju emocjonalnego pacjentów oraz w zakresie redukcji podstawowych objawów autyzmu.